ผู้แต่งและความเป็นมา

ผู้แต่ง

หม่อมเจ้าอิศรญาณ ทรงแต่งขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 มีเรื่องเล่าว่าทรงมีพระจริตไม่ปกตินัก และเคยถูกตรัสว่า “บ้า” จนเกิดความน้อยพระทัย จึงนิพนธ์เพลงยาวขึ้นบทหนึ่ง ซึ่งต่อมารู้จักกันในชื่อ “ภาษิตอิศรญาณ”

ลักษณะเนื้อหา

เป็นวรรณคดีคำสอนที่ให้ข้อคิดและคติเตือนใจ สอนการวางตัว การรู้จักตนเอง การอยู่ร่วมกับผู้อื่น การใช้คำพูดอย่างเหมาะสม การคิดก่อนทำ และการไม่หลงในยศ คำยอ หรือคำยุยง

บางตอนใช้ถ้อยคำประชดเหน็บแนมเพื่อให้ข้อคิดคมและจำง่าย